-- बसन्त महर्जन
एउटा चन्चले केटो अलि चकचके पनि थियो - सानै उमेरदेखि । जे गर्छर्ुुन्थ्यो गर्नै पर्ने । तुरुन्त तुरुन्तै रिसाउँथ्यो पनि । जुन कुरा खान्छु भन्थ्यो, त्यो कुरा खानै पर्ने बानी । गाउँमा धानको खेती नहुने भएर ढिंडोको प्रचलन थियो र उसलाई भने भातै खानु पर्ने । यस्तो बेलामा छोराको सबै इच्छा पूरा गर्न आमा कसरी साक्छिन् र ? छोराको जिद्दीपनादेखि आमा लाक्पाडिकी शेर्पा कहिलेकाहीं त हैरान पनि हुन्छिन् र छोरालाई गाली गरी गरी खुवाउँछिन् , मायालु पाराले । त्यो चन्चले र चकचके केटा अरु होइन, तेम्बाछिरी शेर्पा हो, भर्खरै मात्र आठ हजार आठ सय अठचालीस मिटर उचाईको सर्बोच्च शिखर सथगरमाथा आरोहण गरी सोह्र वर्षो सबैभन्दा कम उमेरमा नै शिखरको चुचुरोमा पाइला टेकेर विश्वकीर्तिमान कायम गरेका । कुनै बेला सम्पर्ूण्ा मानव समाजको लागि नै एक चुनौती भइरहेको थियो त्यो सगरमाथा । त्यही सगरमाथा चढ्ने उनको इच्छामा पनि उहीे जिद्दी झल्किन्छ । सगरमाथा नचढ्न आमाले कम्ती सल्लाह नदिएकी होइनन् । तर तेम्बा भने सगरमाथा चढ्न मरिहत्ते गर्थे । दश बाह्र वर्षो उमेरदेखि सपनामा पनि हिमाल चढेको देख्ने उनलाई कसले पो रोक्न सक्छ र ? गत वर्षसगरमाथा चढ्न हिडे तर सकेनन्, दुई हालको कलिला कलिला पाँच औंला हिउँलाई खुवाएर दुःखित हुँदै र्फकनु पर्यो । त्यति हुँदाहुँदै पनि सवैलाई के कुरामा छक्क पार्यो भन्देखि सगरमाथाको कूल उचाइ भन्दा २२ मिटर तलसम्म पुगेको रहेछ । अर्थात उमेरको हिसाबले सबैभन्दा कान्छाको पाइला त्यही थियो । नानीदेखि लागे बानी भनेजस्तै सगरमाथा चढी छाड्ने उनको इच्छा वा जिद्दी सेलाएको भने होइन । महाभारतमा अर्जुनले पंक्षीको आँखा बाहेक केही नदेखेजस्तै सगरमाथाको चुचुरोलाई तारो बनाउँदै उनको पाइला सगरमाथातर्फलम्के, पुनः २०५७ सालको चैत्र २१ गते । र सबैलाई अचम्म र हषिर्त पार्यो २०५८ सालको जेष्ठ १० गते विहान ७ बजे तेम्बाले सगरमाथा चढ्यो भन्ने खबर संसारभर फैलिए पछि । सँधै छोराको जिद्दीदेखि कायल भएकी आमा लाक्पाडिकी शर्पाको त खुशीको सीमा नै रहेन । तेम्बाले सगरमाथा चढ्यो भनने खवर मैले भोलिपल्ट विहान ६ बजे मात्रै पाएँ - आमा लाक्पा खुशी हुँदै बताउँछिन् -चढेको खबर पाउँदा खुशी लाग्यो । छोराको सफलताको कामनाा गर्दै बत्ती बाल्थें, राति राति उठेर उसको फोटो हर्ेर्थें, छोराको सम्झना आइराख्थ्यो नि । छोराले सगरमाथा चढेको खबर सुने पछि को पहिलो न्रि्रामा उनले एउटा अचम्मको सपना देखेछ । सगरमाथाको चुचुरोमा तेम्बा सानो बच्चाकााो रुपमा खेलिराखेको देख्यो, आमाले मन थाम्न सकेन, एक छिन खेलायो र अंगालो मारेर भएभरको स्नेहले ओर्ढाई दियो । त्रिभुवन अन्तर्रर्ााटय विमानस्थलमा जेष्ठ १७ गते छोरालाई लिन आएकी आमा भनिछन् -मैंले अंगालाो मारेको तयो बच्चा विपनामा त छैन , त्यो त सपना पो रहेछ । ....र सम्पूर्ण आनन्दानुभूति अभिव्यक्र हुने गरी हाँसिन् । तेम्बा चुचुरोमा पुगेको कुरा ढिलो मात्र किन पुग्यो त - त्यो पनि आजको जस्तो अत्याधुनिक संचार प्रविधिको जमानामा । तेम्बाको सफलताको खबर त फैलियो तर पुष्टी गर्न त्यत्ति बेला साह्रै नै गाह्रो भएको थियो । यसअघि सगरमाथाको दक्षिणी मोहडाबाट चढेको तेम्बा यसपल्ट उत्तरी मोहडाबाट चढेका हुन् जुन तिव्वतमा पर्दछ । नेपालतिरबाट चटेको भए मात्र पर्यटन मन्त्रालयले आधिकारिक रुपमा घोषणा गर्ने रहेछ । तेम्बाले आफ्नो सफलताको खबर दिन नखोजेको पनि होइन तर सर्म्पर्क नै हुन सकेन, कुनै बेला काठमाडौंको फोन नउठ्ने त कुनै बेला माथि (सगरमाथाको चुचुरो) को मौसमको कारण सर्म्पर्कमा अवरोध आइदिने । फोन सेट आफूसित थिएनन् पनि । अर्काको प्रयोग गर्दा एक कलमा पन्द्रह डलर पर्छ रे । तेम्बा चुचुरोमा पुग्दा त्यस्तै तीस चालीस को संख्यामा विभिन्न दिशाबाट पहिल्यै पुगेका र पुग्दै गरेका आरोहीहरुसंग भेट भयो । सबैभन्दा कम उमेरको आरोही आफूसँग पाउँदा तिनीहरु साह्रै रमाए पनि । सबैले सबैले तेम्बालाई बधाई दिए । तर उनी त्यहाँ धेरै बेर बसेनन् , मात्र दश मिनेट बसेर फर्के । सात हजार सात सय मिटरसम्म पुगेर फर्केका बाबु छौवा शेर्पा उहीं थिए भने आफूले सफल भएको खबर आमा र संसारलाई दिनु पनि थियो । तेम्बा र्फकंदै गर्दा चढ्दै गरेकी एउटी आरोही लाक्पा शर्ेपालाई भेटे । यसअघि दक्षिण मोहडाबाट चढ्न पुगेकी हुन् । दर्ुइ नेपालीको भेट तिव्वततिरको सरगमाथाको उत्तरी मोहडामा भयो आरोही दिदीले स्नेहालु पाराले उत्साही भाइलाई भनिन् - विस्तार विस्तारै हिड् है, लड्लाउ । काठमाडौं र्फकनुअघि मंगलवार मात्र दुई महिना पछि आमा छोराको कुराकानी भयो, तेम्बाले कोदारीबाट गरेको टेलिफोनमा । तेम्बाले आमालाई टेलिफोनमा भनेको रहेछ - ममी, म सफल भएँ । र सोधेका रहेछन् -ममीहरु के गरेर बसिरहेको - कस्तो लाग्यो ममी मेरो समीट् ?तेम्बा सिर्द्धार्थ वनस्थली इन्ष्टिच्यूटमा कक्षा आठको परीक्षा सकाएर सगरमाथातिर लागेका थिए । उनलाई आफ्नो परीक्षाको नतिजाप्रति पनि उत्तिकै चिन्ता रहेछ । स्कूलको परीक्षामा आफू पास भइयो वा फेल् भइयो भन्ने कुरा पनि सोध्न विर्सेनन् उनले । तर नतिजा हेर्ने काम नै भएको रहेनछ । इन्ष्टिच्यूटका संस्थापक प्रिन्सिपल लक्ष्मण राजवंशी भन्नु हुन्छ -तेम्बा विश्वको नै गर्व हो र त्यस्तो बच्चा हाम्रो विद्यार्थी पर्नु हाम्रो लागि कम गौरवको कुरा होइन । उनको यो सफलता चीर स्थायित्वको लागि हाम्रो लेटरहेडलगायत सवै डकुमेन्टमा उनको आरोहण अंकित स्केच राख्न लागेका छौं । त्यसरी नै हामीसँग छ सय जना अट्ने ठूलो हल छ , त्यो हलको नाम तेम्वा कै नामबाट नामाकरण गर्ने निर्णय पनि भइ सकेको छ । उनको मेहनत, साहस, लगनशीलता आदि अरु विद्यार्थीका लागि प्रेरणाको श्रोत हुन्छ ।
